
Việc chọn sai cỡ béc súng phun sơn có thể làm sơn ra không đều, hạt sơn khó tơi, bề mặt dễ sần, chảy sơn hoặc tốn nhiều thời gian điều chỉnh súng. Béc quá nhỏ thường khiến sơn đặc khó đi qua, còn béc quá lớn làm lượng sơn ra nhiều và khó kiểm soát độ dày lớp phủ.
Vì vậy, cách chọn cỡ béc súng phun sơn theo độ nhớt sơn là kiến thức cần thiết trước khi người dùng chọn model hoặc bắt đầu phun. Bạn cần xác định độ loãng, đặc của sơn, đối chiếu kích thước lỗ phun và kiểm tra thêm kiểu phun, lưu lượng sơn cùng nắp chụp để súng làm việc ổn định và tạo bề mặt đồng đều.
Cỡ béc súng phun sơn là gì?
Cỡ béc là cách gọi thông dụng của kích thước lỗ phun tại đầu súng, thường được thể hiện bằng đơn vị milimét. Ví dụ, súng có lỗ phun 1.3 mm nghĩa là đường kính lỗ đưa sơn ra tại đầu phun là 1.3 mm.
Kích thước lỗ phun ảnh hưởng đến:
- Khả năng đưa sơn qua đầu phun.
- Lưu lượng sơn.
- Mức độ phù hợp với sơn loãng hoặc sơn có độ nhớt cao.
- Khả năng kiểm soát lượng sơn trên bề mặt.
- Yêu cầu về áp suất và hệ thống cấp sơn.
Béc nhỏ không đồng nghĩa với lớp sơn luôn mịn hơn. Béc lớn cũng không đồng nghĩa với việc súng luôn phun được nhiều sơn hơn. Lưu lượng sơn thực tế còn phụ thuộc vào model súng, nắp chụp, kim béc, kiểu phun, áp suất tiêu chuẩn và mức điều chỉnh núm sơn.
Khi lựa chọn súng phun sơn cầm tay, người dùng cần xem đầy đủ bảng thông số của model thay vì chỉ nhìn vào kích thước lỗ phun.
Độ nhớt sơn ảnh hưởng đến cỡ béc như thế nào?
Độ nhớt thể hiện mức độ loãng hoặc đặc của sơn. Sơn có độ nhớt thấp chảy nhanh hơn, trong khi sơn có độ nhớt cao chảy chậm và cần đường dẫn sơn phù hợp để đi qua đầu phun ổn định.
Khi đo bằng cốc NK-2, độ nhớt có thể được chia thành ba nhóm tham khảo:
| Thời gian chảy qua cốc NK-2 | Nhóm độ nhớt | Nguyên tắc chọn cỡ béc |
| Dưới 15 giây | Độ nhớt thấp | Bắt đầu kiểm tra với lỗ phun nhỏ hơn trong dải model phù hợp |
| Từ 15-25 giây | Độ nhớt trung bình | Chọn theo loại sơn, lưu lượng sơn và yêu cầu bề mặt |
| Từ 25-35 giây | Độ nhớt cao | Xem xét lỗ phun lớn hơn hoặc kiểu phun áp lực phù hợp |
Đây là cơ sở để khoanh vùng lựa chọn, không phải bảng quy đổi tuyệt đối giữa thời gian đo và cỡ béc. Hai loại sơn cùng có thời gian chảy 20 giây vẫn có thể cần model khác nhau do thành phần, hàm lượng chất rắn và yêu cầu về lớp phủ không giống nhau.
Với kiểu phun dùng cốc, sơn đi qua đầu phun chủ yếu nhờ trọng lực hoặc lực hút. Khi độ nhớt tăng, người dùng thường phải xem xét lỗ phun lớn hơn. Với kiểu phun áp lực, sơn được cấp từ nồi trộn sơn hoặc máy bơm màng nên lỗ phun nhỏ vẫn có thể xử lý dải độ nhớt rộng hơn, tùy theo thiết bị và áp suất cấp sơn.
Cách đo độ nhớt sơn trước khi chọn cỡ béc
Không nên đánh giá độ nhớt bằng mắt hoặc dựa vào cảm giác khi khuấy. Cách làm này dễ dẫn đến việc chọn sai béc hoặc điều chỉnh súng không đúng nguyên nhân.
Người dùng có thể sử dụng cốc đo độ nhớt NK-2 để xác định thời gian sơn chảy qua lỗ ở đáy cốc. Thiết bị này được dùng để kiểm tra độ nhớt của sơn, mực in và các dung dịch phủ trước khi phun.

Quy trình kiểm tra gồm các bước sau:
- Khuấy sơn đều trước khi lấy mẫu.
- Nhúng cốc NK-2 vào sơn để cốc được đổ đầy.
- Nhấc cốc lên theo phương thẳng đứng.
- Bắt đầu tính thời gian ngay khi cốc rời khỏi bề mặt sơn.
- Dừng tính khi dòng sơn chảy liên tục bắt đầu bị đứt.
- Ghi lại kết quả bằng giây và đối chiếu với nhóm độ nhớt.
Việc đo nên được thực hiện sau khi sơn đã được pha theo đúng tỷ lệ sử dụng thực tế. Nếu đo sơn trước khi pha nhưng lại phun sau khi đã thêm dung môi, kết quả đo không còn phản ánh đúng trạng thái sơn đi qua súng.
Trong trường hợp kết quả nằm gần ranh giới giữa hai nhóm, người dùng nên phun thử với model đang có, quan sát hạt sơn và khả năng kiểm soát lưu lượng trước khi thay đổi béc.
Cách chọn cỡ béc súng phun sơn theo độ nhớt sơn
Bước 1: Xác định loại sơn và trạng thái sau khi pha
Trước tiên, cần xác định đây là sơn lót, sơn màu, sơn phủ bóng, sơn có hàm lượng chất rắn cao hay một loại vật liệu phủ chuyên dụng.
Không nên áp dụng một cỡ béc cố định cho tất cả các sản phẩm cùng được gọi là “sơn lót” hoặc “sơn bóng”. Mỗi hệ sơn có đặc tính khác nhau. Thông tin cần kiểm tra là trạng thái của sơn tại thời điểm đưa vào súng.
Bước 2: Đo thời gian chảy bằng cốc NK-2
Kết quả đo giúp phân loại sơn vào nhóm độ nhớt thấp, trung bình hoặc cao. Sau bước này, người dùng mới bắt đầu khoanh vùng kích thước lỗ phun.
- Sơn dưới 15 giây: bắt đầu kiểm tra với lỗ phun nhỏ trong dải model.
- Sơn từ 15-25 giây: cần đối chiếu thêm loại sơn và lưu lượng cần dùng.
- Sơn từ 25-35 giây: xem xét lỗ phun lớn hơn hoặc hệ thống cấp sơn có áp lực.
Không nên hiểu rằng mọi loại sơn 20 giây đều dùng chung một cỡ béc. Số giây chỉ phản ánh một phần điều kiện lựa chọn.
Bước 3: Kiểm tra dải lỗ phun của từng dòng súng
Mỗi dòng súng có dải lỗ phun, nắp chụp và lưu lượng sơn riêng. Người dùng cần chọn đúng model hoàn chỉnh, không nên chỉ mua một bộ kim béc rồi lắp sang thân súng khác khi chưa xác định khả năng tương thích.
Chẳng hạn, dòng súng phun sơn W-71 có nhiều model với lỗ phun từ nhỏ đến lớn, đồng thời có kiểu phun cốc trên, cốc dưới và áp lực. Việc lựa chọn phải dựa trên cả cỡ béc lẫn kiểu phun.
Dòng súng phun sơn WIDER1 cũng có nhiều lựa chọn lỗ phun và nắp chụp cho các nhu cầu sơn bề mặt nhỏ đến trung bình. Người dùng nên đối chiếu kích thước lỗ phun, lưu lượng sơn, lượng khí tiêu thụ và chiều rộng dải sơn của từng mã cụ thể.
Bước 4: Phun thử trước khi làm trên sản phẩm thật
Sau khi chọn được model phù hợp, cần phun thử trên tấm mẫu có bề mặt gần giống sản phẩm cần sơn.
Trong quá trình phun thử, cần quan sát:
- Sơn có ra liên tục hay bị ngắt quãng.
- Hạt sơn có tơi đều hay xuất hiện hạt lớn.
- Dải sơn có đều ở phần giữa và hai bên hay không.
- Lượng sơn có dễ kiểm soát không.
- Bề mặt có bị chảy, sần hoặc thiếu sơn không.
Nếu sơn khó ra dù đường dẫn sơn đã sạch và áp suất đúng, cỡ béc có thể đang quá nhỏ so với độ nhớt. Nếu lượng sơn ra quá nhiều ngay cả khi đã giảm núm sơn, cần kiểm tra lại cỡ béc, áp suất và cách điều chỉnh súng.

Không nên chọn cỡ béc chỉ dựa vào độ nhớt
Độ nhớt là yếu tố quan trọng nhưng không phải điều kiện duy nhất. Một lựa chọn đúng cần xét thêm các yếu tố dưới đây.
1. Kiểu phun
Súng cốc trên, cốc dưới và súng áp lực có cách đưa sơn vào đầu phun khác nhau.
Cốc trên sử dụng trọng lực để đưa sơn xuống súng. Cốc dưới sử dụng lực hút. Súng áp lực nhận sơn từ nồi trộn sơn hoặc máy bơm màng. Vì vậy, cùng một độ nhớt nhưng kiểu phun khác nhau có thể cần cỡ béc hoặc cách điều chỉnh khác nhau.
2. Lưu lượng sơn cần sử dụng
Bề mặt nhỏ, công việc sửa chữa hoặc chi tiết yêu cầu kiểm soát tốt thường không cần lưu lượng sơn quá lớn. Bề mặt rộng hoặc quy trình sản xuất liên tục lại cần lượng sơn ra ổn định hơn.
Không nên chọn béc lớn chỉ để rút ngắn thời gian phun. Lượng sơn quá nhiều so với tốc độ di chuyển tay dễ làm lớp phủ dày không đều.
3. Nắp chụp và lượng khí tiêu thụ
Nắp chụp quyết định cách dòng khí tác động vào sơn và tạo hình dải sơn. Hai model có cùng lỗ phun nhưng dùng nắp chụp khác nhau vẫn có thể cho lưu lượng sơn và chiều rộng dải sơn khác nhau.
Vì vậy, khi thay kim béc, người dùng cần kiểm tra đúng bộ đầu phun gồm béc, kim và nắp chụp tương thích với model.
4. Nguồn khí nén
Nguồn khí không đủ lưu lượng, có nhiều hơi nước hoặc áp suất không ổn định có thể làm hạt sơn không đều. Trong trường hợp này, thay cỡ béc không giải quyết được nguyên nhân chính.
Xưởng nên lắp lọc khí phù hợp và kiểm tra áp suất tại vị trí gần súng trước khi đánh giá kết quả phun.
5. Yêu cầu của lớp phủ
Sơn màu, sơn bóng, sơn lót và vật liệu phủ có độ nhớt cao không sử dụng cùng một cách điều chỉnh. Người dùng cần xác định rõ yêu cầu về độ dày, độ đều và mức hoàn thiện trước khi chọn model.
Với công việc sửa chữa ô tô, có thể tham khảo dòng súng phun sơn KIWAMI-1 để đối chiếu các model theo lỗ phun và loại nắp chụp. Với nhu cầu hoàn thiện bề mặt lớn hơn, nhóm súng phun sơn KIWAMI-3/4/4L có các lựa chọn khác nhau theo từng ứng dụng.
Những lỗi thường gặp khi chọn cỡ béc súng phun sơn
- Chọn béc quá nhỏ cho sơn đặc: Sơn khó đi qua đầu phun, dòng sơn không ổn định và hạt sơn không tơi đều.
- Tăng áp suất để bù cho béc không phù hợp: Áp suất cao hơn không phải lúc nào cũng giải quyết được vấn đề. Cách làm này có thể làm tăng lượng khí tiêu thụ và lượng sơn bay ra ngoài bề mặt.
- Chọn béc lớn rồi đóng núm sơn quá nhiều: Khi hành trình kim bị hạn chế quá mức, việc điều chỉnh trở nên khó ổn định. Người dùng nên chọn model có lưu lượng phù hợp ngay từ đầu.
- Không đo lại độ nhớt sau khi pha: Độ nhớt sử dụng thực tế chỉ được xác định sau khi sơn đã pha xong.
- Chỉ nhìn cỡ béc mà bỏ qua nắp chụp: Cỡ béc, kim và nắp chụp cần làm việc đồng bộ. Lắp không đúng bộ có thể làm sai hình dạng dải sơn.
- Không phun thử: Phun trực tiếp lên sản phẩm thật làm tăng rủi ro phải xử lý lại bề mặt khi cỡ béc hoặc thông số điều chỉnh chưa phù hợp.
Câu hỏi thường gặp về cách chọn cỡ béc súng phun sơn
Sơn càng đặc có phải dùng béc càng lớn không?
Về nguyên tắc, sơn có độ nhớt cao cần lỗ phun lớn hơn để đi qua ổn định. Tuy nhiên, người dùng còn phải xét kiểu phun, hệ thống cấp sơn, nắp chụp và thông số của từng model.
Độ nhớt 20 giây/NK-2 nên dùng cỡ béc nào?
Mức 20 giây thuộc nhóm độ nhớt trung bình. Chưa thể xác định một cỡ béc duy nhất chỉ từ kết quả này. Cần biết thêm loại sơn, kiểu phun, lưu lượng sơn cần dùng và dòng súng đang sử dụng.
Béc 1.3 mm và 1.5 mm khác nhau như thế nào?
Trong cùng một dòng súng, béc 1.5 mm có lỗ phun lớn hơn béc 1.3 mm. Tuy nhiên, lưu lượng sơn thực tế còn phụ thuộc vào nắp chụp, áp suất tiêu chuẩn và cách điều chỉnh kim. Cần so sánh hai model trong cùng series thay vì chỉ so sánh con số trên béc.
Có nên pha loãng sơn để sử dụng béc nhỏ hơn không?
Không nên tự ý pha loãng sơn chỉ để phù hợp với béc đang có. Sơn cần được pha theo yêu cầu của hệ sơn. Sau khi pha xong, người dùng đo lại độ nhớt và chọn cỡ béc phù hợp với trạng thái sử dụng thực tế.
“Béc” hay “bép” súng phun sơn là cách gọi đúng?
“Béc” là cách gọi phù hợp hơn trong nội dung kỹ thuật. “Bép súng phun sơn” là cách nói phổ biến nhưng không nên dùng làm thuật ngữ chính. Trong bảng thông số, nên sử dụng cụm “kích thước lỗ phun”.
Vì sao hai súng cùng cỡ béc nhưng lưu lượng sơn khác nhau?
Lưu lượng sơn không chỉ phụ thuộc vào đường kính lỗ phun. Thiết kế đầu phun, kim, nắp chụp, kiểu phun và áp suất của từng model đều ảnh hưởng đến lượng sơn ra.
Hỗ trợ tư vấn và lựa chọn sản phẩm phù hợp
Việc lựa chọn đúng cỡ béc và súng phun sơn không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt mà còn quyết định khả năng kiểm soát sơn trong toàn bộ quá trình làm việc. Nếu bạn chưa chắc chắn model nào phù hợp với loại sơn, độ nhớt và quy mô bề mặt thực tế, PAINTTECH VN sẵn sàng hỗ trợ phân tích thông số và lựa chọn thiết bị phù hợp.
Bạn có thể nhấn “Báo giá” hoặc gửi yêu cầu trực tiếp để được tư vấn nhanh.
Thông tin liên hệ:
- Website: thietbi-iwata.vn
- Hotline: 0985 063 567
- Thời gian làm việc: Từ 8h – 22h30 hằng ngày
